anotherdevstudio
Umów rozmowę

Analityka 7 min czytania Jakub Głuszek

Analityka dla małej firmy: mniej wykresów, więcej odpowiedzi

Większość firm albo nie mierzy niczego, albo instaluje GA4 i nigdy do niego nie zagląda. Pokażę Ci, co mierzyć, żeby w poniedziałek wiedzieć, co poprawić.

W skrócie

  • Odsłony i czas na stronie nic Ci nie powiedzą. Mierz kilka zdarzeń związanych z pieniędzmi: zapytanie, rozmowę, zaakceptowaną wycenę, wpłatę.
  • Ułóż je w lejek i patrz, gdzie ucieka najwięcej ludzi. Ten sam punkt procentowy daje najwięcej tam, gdzie wskaźnik jest najniższy.
  • Część najważniejszych zdarzeń nie dzieje się na stronie. Wysyłasz je z serwera albo ze swojego systemu.
  • Narzędzie bez ciasteczek nie zwalnia automatycznie z przepisów. W Polsce nie ma osobnego wyjątku dla analityki, jak we Francji.
  • Jeden widok z 3–5 liczbami, przeglądany co tydzień, daje więcej niż dziesięć raportów, których nikt nie otwiera.

Kiedy pytam właściciela małej firmy, ile zapytań miał w zeszłym miesiącu ze strony, słyszę zwykle jedną z dwóch odpowiedzi. Pierwsza: „nie wiem, chyba trochę”. Druga: „mam Google Analytics”, po czym okazuje się, że ostatni raz ktoś tam zajrzał przy instalacji.

Obie kończą się tak samo: decyzje podejmujesz na wyczucie. Ten tekst jest o tym, jak mierzyć mało, ale to, co trzeba. Przy każdej tezie linkuję dokumentację narzędzi albo urzędów, a nie czyjeś opinie. Jedno zastrzeżenie: część o RODO to opis przepisów i stanowisk urzędów, nie porada prawna.

Dlaczego odsłony Cię okłamują

Narzędzia analityczne liczą masę rzeczy same. GA4 w tak zwanym pomiarze rozszerzonym zbiera bez Twojego udziału odsłony, przewinięcia do końca strony, kliknięcia w linki wychodzące, pobrania plików i interakcje z formularzami. Wygląda to imponująco. Problem w tym, że żadna z tych liczb nie odpowiada na pytanie, które Cię interesuje: czy strona przynosi klientów?

Tysiąc odsłon w miesiącu może oznaczać dwadzieścia zleceń albo zero. Długi czas na stronie może znaczyć, że ktoś czyta z zainteresowaniem, albo że nie może znaleźć numeru telefonu. Liczba, z którą nic nie zrobisz w poniedziałek, to szum.

Zdarzenia, które oznaczają pieniądze

Zamiast mierzyć wszystko, wybierz kilka momentów, w których klient robi krok w stronę zapłaty. Google nazywa takie zdarzenia kluczowymi: to działania „szczególnie ważne dla sukcesu firmy”. Wcześniej nazywały się konwersjami; dziś „konwersja” w Google oznacza coś do mierzenia reklam.

Dla firmy usługowej to zwykle:

  • zapytanie wysłane (formularz, e-mail z przycisku);
  • kliknięcie numeru telefonu na komórce;
  • rozmowa umówiona (kalendarz, oddzwonienie);
  • wycena zaakceptowana;
  • faktura opłacona.

GA4 ma nawet gotową nazwę na pierwsze z nich: generate_lead, czyli wysłany formularz albo prośba o informację. PostHog i inne narzędzia pozwalają nazwać zdarzenie dowolnie. Nazwa jest mniej ważna niż to, żeby była jedna i stała.

Spróbuj sam. Przy każdej karcie wybierz, jak byś to mierzył:

  1. 01Klient wysłał formularz zapytania

  2. 02Ktoś kliknął numer telefonu

  3. 03Ktoś otworzył stronę „Kontakt”

  4. 04Klient zaakceptował wycenę

  5. 05Faktura została opłacona

  6. 06Ktoś przewinął stronę do końca

  7. 07Kursor najechał na menu

Wybierz odpowiedź przy każdej karcie.

Siedem rzeczy, które dzieją się wokół strony małej firmy. Mierzyć warto tylko część z nich, a nie wszystkie dzieją się na stronie.

Lejek: gdzie ludzie odpadają

Kiedy masz kilka zdarzeń, ułóż je w kolejności: wizyta, zapytanie, rozmowa, zlecenie. To jest lejek. Dokumentacja PostHoga ujmuje to krótko: w każdym procesie więcej osób zaczyna, niż kończy. Chodzi o to, żeby zobaczyć, na którym kroku ucieka najwięcej.

Tu jest rzecz mało intuicyjna. Poprawa o jeden punkt procentowy nie jest wszędzie warta tyle samo. Wybierz krok i dodaj mu punkty:

Gdzie poprawiasz wynik?
  1. Wizytyw miesiącu 1200
  2. Zapytanie2,5% z wizyt 30
  3. Rozmowa60% z zapytań 18
  4. Zlecenie35% z rozmów 6,3

Bez zmian: 6,3 zleceń w miesiącu. Najwięcej ucieka między wizytą a zapytaniem.

Wymyślona firma, jeden miesiąc. Paski pokazują wskaźnik każdego kroku, liczby po prawej to ludzie, którzy przez niego przeszli.

Jeden punkt więcej przy zapytaniach (z 2,5% na 3,5%) to o 40% więcej zleceń. Ten sam punkt przy rozmowach (z 60% na 61%) to niecałe 2%. Mnożenie jest bezlitosne: najwięcej zyskujesz tam, gdzie wskaźnik jest najniższy.

Co z tego wynika w praktyce? Zanim zapłacisz za więcej ruchu, sprawdź, ilu ludzi z obecnego ruchu w ogóle pisze. Jeśli to 1–3%, często taniej jest poprawić stronę (widoczny telefon, krótszy formularz, cena „od”) niż dokupić odwiedzających.

Zdarzenia spoza strony

Najważniejsze dwa kroki, wycena i wpłata, nie dzieją się na stronie. Dzieją się w e-mailu, w telefonie, w programie do faktur, w banku. Narzędzie w przeglądarce ich nie zobaczy.

Rozwiązanie to zdarzenia wysyłane z serwera. GA4 ma do tego Measurement Protocol: zwykłe żądanie HTTP, które dopisuje zdarzenie do danych. Google zaznacza, że ma ono uzupełniać pomiar w przeglądarce, a nie go zastępować. PostHog ma biblioteki serwerowe w tym samym celu, Matomo ma HTTP Tracking API.

Kluczowy szczegół: zdarzenie z serwera musi dać się połączyć z zapytaniem. Najprościej nadać każdemu zapytaniu identyfikator przy zapisie formularza i wysyłać go przy każdym następnym kroku. Wtedy wiesz nie tylko, ile było wpłat, ale też, z których zapytań przyszły.

Telefon to osobny przypadek. Strona zobaczy kliknięcie w numer, ale nie samą rozmowę. Jeśli większość klientów dzwoni, notuj rozmowy w swoim systemie albo choćby w arkuszu, i to z tego źródła licz krok „rozmowa”.

Ciasteczka, zgoda i RODO

Tu krąży najwięcej mitów, więc po kolei. To nie jest porada prawna, tylko opis tego, co mówią przepisy i urzędy.

Przepis o ciasteczkach dotyczy nie tylko ciasteczek. W Polsce to art. 399 Prawa komunikacji elektronicznej (od 10 listopada 2024 zastąpił przepis z Prawa telekomunikacyjnego). Mówi o przechowywaniu informacji na urządzeniu użytkownika i dostępie do niej. Zgoda nie jest potrzebna tylko wtedy, gdy to konieczne do przesłania komunikatu albo do usługi, o którą użytkownik prosi. Europejska Rada Ochrony Danych w wytycznych 2/2023 (przyjętych 7 października 2024) wyjaśnia, że zakres obejmuje też pamięć lokalną przeglądarki, piksele śledzące i śledzenie przez adresy URL.

Statystyki zwykle nie są „konieczne”. Francja to wyjątek: tamtejszy urząd, CNIL, zwalnia ze zgody narzędzia do pomiaru oglądalności, jeśli służą tylko do tego, dają wyłącznie anonimowe statystyki, nie łączą danych z innymi i nie śledzą ludzi między stronami. Polska nie ma takiego wyjątku ani osobnych wytycznych o analityce; zestawienie Matomo wymienia ją wśród krajów, gdzie bezpieczniej założyć, że zgoda jest potrzebna, albo samemu ocenić ryzyko.

Masz więc dwie uczciwe drogi:

  • Narzędzie bez zapisu na urządzeniu. Plausible nie używa ciasteczek ani pamięci przeglądarki; unikalnych odwiedzających liczy ze skrótu (hash) adresu IP, przeglądarki i soli zmienianej co dobę, więc nie połączy tej samej osoby między dniami. PostHog ma opcję cookieless_mode: bez ciasteczek i bez pamięci przeglądarki, z identyfikatorem liczonym na serwerze. Płacisz za to dokładnością: nie zobaczysz, że ktoś wrócił po tygodniu.
  • Pełne narzędzie i baner zgody. GA4 albo PostHog z ciasteczkami, ale dopiero po zgodzie. Pamiętaj, że część ludzi odmówi, więc Twoje liczby będą zaniżone, i to w różnym stopniu na różnych urządzeniach.

Niezależnie od drogi RODO obowiązuje dalej: adres IP i identyfikatory to dane osobowe, więc potrzebujesz podstawy przetwarzania, informacji w polityce prywatności i umowy powierzenia z dostawcą narzędzia. Jeśli dane mają zostać w Unii, wybierz hosting w UE; PostHog i Plausible go oferują, Matomo możesz postawić na własnym serwerze.

Jeszcze jedna rzecz o GA4, mało znana: okres przechowywania danych w zwykłej usłudze ustawiasz na 2 albo 14 miesięcy, a dotyczy on właśnie eksploracji i raportów lejka. Standardowe raporty zbiorcze zostają. Jeśli chcesz porównać lejek rok do roku, sprawdź to ustawienie dziś.

Jeden widok, cztery liczby, co tydzień

Ostatni krok jest najmniej techniczny i najczęściej pomijany. Pomiar, do którego nikt nie zagląda, jest wart tyle, co brak pomiaru. Dlatego proponuję jeden widok z trzema do pięciu liczbami, przeglądany w stały dzień tygodnia.

Na przykład tak:

Tydzień 42
  • Zapytania 14 +1
  • Umówione rozmowy 5 −4
  • Zaakceptowane wyceny 3 −1
  • Wpłaty 11 600 zł −700 zł

W tygodniu 42 rozmów było mniej, choć zapytań więcej. To jedyna rzecz do sprawdzenia w poniedziałek.

Wymyślone dane, sześć tygodni. W każdym tygodniu jest jedna rzecz warta uwagi, a nie dwadzieścia.

Kilka zasad, które działają:

  • co tydzień, nie codziennie. W małej firmie dzienne liczby to głównie przypadek. Tydzień wygładza szum, a miesiąc to za długo, żeby szybko zareagować;
  • zawsze ta sama kolejność, od wizyty do wpłaty. Patrzysz od góry i szukasz miejsca, gdzie coś się rozjechało;
  • zmiana obok liczby. Sama liczba „5” nic nie mówi; „5, tydzień temu 9” mówi dużo;
  • jedna rzecz do sprawdzenia. Jeśli po przejrzeniu widoku nie wiesz, co zrobić inaczej, widok ma za dużo liczb albo nie te.

Każde z narzędzi zrobi taki widok: w GA4 to własny raport albo eksploracja lejka, w PostHogu dashboard z kilkoma wykresami, w Plausible i Matomo cele na głównym panelu. Wpłat i tak żadne nie zna, dopóki ich nie wyślesz z serwera albo nie dopiszesz z programu do faktur.

Od czego zacząć w tym tygodniu

Nie musisz robić wszystkiego naraz. Zacznij od jednego zdarzenia: wysłanego zapytania, liczonego po zapisie. Po miesiącu będziesz mieć pierwszy wskaźnik, z wizyt do zapytań, i to on zwykle mówi najwięcej. Potem dołóż rozmowy, potem wyceny i wpłaty.

I jedna rada na koniec: kiedy coś zmieniasz na stronie, zmieniaj jedną rzecz i daj jej kilka tygodni. Przy kilkunastu zapytaniach tygodniowo różnica z jednego tygodnia to prawie zawsze przypadek.

Co z tego wynika dla Ciebie

  • Wypisz trzy do pięciu zdarzeń, które oznaczają pieniądze w Twojej firmie. Tylko te.
  • Wyślij zdarzenie zapytania dopiero po udanym zapisie formularza, nie po kliknięciu przycisku.
  • Dodaj zdarzenia z serwera dla wyceny i wpłaty, z tym samym identyfikatorem co zapytanie.
  • Zdecyduj świadomie: narzędzie bez ciasteczek albo baner zgody. Opisz to w polityce prywatności.
  • Zrób jeden widok z czterema liczbami i zaglądaj do niego w każdy poniedziałek, o tej samej porze.
  • Zmieniaj jedną rzecz naraz i oceniaj ją po kilku tygodniach, nie po jednym.
Masz pytanie do tego tekstu? Zadaj je na bezpłatnej rozmowie.Pokaż kalendarz→
Rozmowa

Porozmawiajmy

Wybierz termin. Pierwsza rozmowa nic nie kosztuje.

Wybierz dzień

Czas: Europe/Warsaw